Anoreksija

Anoreksija nervoza je poremećaj ishrane,  koji karakteriše namerni gubitak težine. Javlja se kod emocionalno labilnih devojaka, ali je zapažen i kod mladića. Može se javiti i održavati u svim uzrastima, ali je tipično da se javlja u pubertetu (80 % svih slučajeva počne na uzrastu od 13 do 20 godina). Osnovni psihopatološki simptom je strah od debljine i poremećaj u percepciji oblika i veličine svog tela. Taj strah je toliko jak da prožima celokupno psihičko stanje i ne može se ublažiti stvarnim gubitkom na težini .Opsednutost strahom od debljanja toliko je jaka da se bolesnice gotovo boje svake hrane koju doživljavaju lošom i opasnom.

Klinička slika

Tipična klinička slika počinje željom da se malo oslabi  ,kako bi se dostigla “željena“ telesna težina i kako bi se određeni delovi tela “doterali“ dijetom. Dijeta počinje izbjegavanjem hrane koja goji (slatkiši,hleb,testo…), zatim smanjivanjem obroka, redukcijom obroka i biranjem hrane.To dovodi do značajnog gubitka telesne težine, ali i do ekstremne mršavosit koja ugrožava život i nema veze sa lepotom i koja nije dovoljna da bi bolesnica bila zadovoljna. Dijeta je obično praćena preteranim telesnim iscrpljivanjem – vežbanjem (aerobik, fitnes, džoging, hodanje) ,a često se namerno izaziva povraćanje ili upotrebljavaju sredstva za ubrzavanje varenja ili izlučivanje vode iz tela

Telesne komplikacije i simptomi

Ovaj poremećaj je udružen sa sekundarnim endokrinim i metaboličkim promenama i poremećajem telesnih funkcija. Tako se javlja nepravilan rad srca, nizak krvni pritisak, nesvestice, gubitak menstruacije, snižena telesna temperatura i nesposobnost da se podnese hladnoća, kosa i nokti postaju lomljivi, kosa pojačano opada, koža je suva, prekrivena nežnim dlačicama, redukuje se mišićna masa, kosti postaju lomljive i sklone prelomima, zglobovi otečeni, anemija…..

Uzroci

U nastajanju anoreksije učestvuje više etioloških faktora, od bioloških,  psiholoških,  socijalnih do kulturnih. Pri tome je još uvek tajna zašto se, kada se steknu svi uslovi,  kod nekih osoba razvije anoreksija, a kod drugih ne razvije. Čini se da su presudni faktori koji određuju ličnost. Faktori koji čine osobu pogodnom za razvoj bolesti (predisponirajući faktori) uz faktore koji omogućavaju  nastup bolesti (precipitirajući faktori) i potpomognuti faktorima koji podržavaju bolest.

Faktori rizika

Pod povećanim rizikom od razvoja ove bolesti su osobe koje su doživele težu traumu ili emocionalni stres za vreme puberteta ili prepuberteta, koje su bile izložene seksualnom zlostavljanju, koje su pod pritiskom okoline koja previše ističe važnost vitke linije i telesnog izgleda kao jedinu vrednost savremene žene. Zahtevi savremene mode upravljeni su prema nezdravo mršavom  idealu  lepote, a “ženski“  časopisi su prepuni različitih recepata i dijeta za što vitkiju liniju. Pod rizikom su i osobe koje učestvuju u sportovima ili profesijama koje naglašavaju vitku liniju (ples, balet, gimnastika, klizanje na ledu, manekenstvo..)

Prognoza i ishod bolesti

Oko 40% anorektičnih bolesnica se potpuno oporavi, kod značajnog broja dođe do poboljšanja, a kod nekih bolesnica se faze anoreksije smjenjuju sa bulimijom.  Prosečna smrtnost je oko 3 % što je šest puta više nego smrtnost u normal noj populaciji. Ako je telesna težina ispod 35 kg rizik od smrtnosti je petnaest puta veći. Lošiji ishod se može očekivati ako bolest kasnije nastupi i što su više poremećeni odnosi u porodici. Bolesnice u kojih anoreksija nastupa kasnije i duže traje imaju veću šansu da im se stanje pogorša i razvije u bulimiju.

Lečenje

Lečenje anoreksije nervoze spada u visoko specijalistički domen, a najčešće se sprovodi u bolničkim uslovima. Lečenje obuhvata kombinaciju terapijskih pristupa  (koji se primjenjuju nakon dobre procene i laboratorijskih ispitivanja) koji uključuju: individualnu psihoterapiju, kognitivno-bihejvioralni pristup, porodičnu terapiju i medikamente (najčešće antidepresive).

Još ponešto

Postoji sve veći broj mladih ljudi koji se bore sa graničnom anoreksijom. To su oni koji žive na granici anoreksije,  iako u stvari nisu prešli tu zamišljenu crtu. Oni održavaju vrlo nisku telesnu težinu, ali još nisu toliko fizički propali da bi bili detektovani od strane roditelja, doktora ili drugih. Često prijatelji spoznaju da je osoba pothranjena i da živi na granici ozbiljne podhranjenosti,  međutim osoba održava neku vrstu intenzivne kontrole u kojoj pokušava izbeći dijagnozu anoreksije nervose. Ipak ti ljudi su vrlo “anoreksični” u svojim prehrambenim navikama, razmišljanju, samokritičnosti i fizičkom stanju. Boreći se s galopirajućim naletom anoreksije oni će psihički patiti. Dugotrajnim podhranjivanjem hronično oslabljuju imunitet, oslabljujući kosti povećavaju rizik od fraktura, uganuća i preloma. Osim toga kao u klasičnoj anoreksiji takve osobe imaju različite pshihičke smetnje poput: niskog samopouzdanja, stalne samokritike,  perfekcionizma,  depresije,  anksioznosti, izolacije,  grubog samoocenjivanja i generalno gubitak sposobnosti uživanja u bilo čemu (anhedonizam). Izostanak menstrualnog ciklusa, uobicajena posledica gubitka tezine, kod nekih je povracen uz pomoc hormonalne terapije estrogenom, ali ista terapija nije imala nikakav efekt na gustocu kostiju. Zapravo, skupljeni dokazi ukazuju da je oštećenje kostura kod obolelih od anoreksije nepopravljivo. Što je gubitak težine bio značajniji to je bila jača osteopenija, a stručnjaci su zaključili da je dobijanje i održavanje zdrave težine ključ za očuvanje zdravog kostura.

Izgladnjivanje može  da dovede do velikih problema,  pa čak i do smrti…

Da li zaista želite da izgledate kao kostur?

Šta vi mislite o svemu ovome?

http://www.dvojceki.com/dvostruka-strka/94-blizanci-skloniji-anoreksiji-i-bulimiji.html
http://sveoanoreksiji.blog.hr/
http://dnevnik.hr/vijesti/svijet/anoreksija-djevojka-spala-je-na-19-kilograma-nakon-sto-je-hodala-i-do-12-sati-na-dan.html